تفاوت واژینوپلاستی و پرینوپلاستی؛ بررسی تفاوت‌ها، کاربردها و انتخاب روش مناسب

واژینوپلاستی و پرینوپلاستی هر دو از جراحی‌های ترمیمی ناحیه واژن و پرینه هستند، اما از نظر محل جراحی، بافت‌های هدف و کاربرد با یکدیگر تفاوت دارند. واژینوپلاستی بیشتر بر اصلاح ساختار و شلی کانال واژن تمرکز دارد، در حالی که پرینوپلاستی عمدتاً برای بازسازی پرینه و اصلاح ورودی واژن انجام می‌شود. با این حال، در برخی تکنیک‌ها ممکن است دو روش به‌صورت هم‌زمان انجام شوند.

این تفاوت به‌ویژه در زنانی که پس از زایمان دچار تغییرات ساختاری واژن یا پرینه شده‌اند اهمیت دارد؛ زیرا انتخاب روش مناسب باید بر اساس محل و نوع آسیب یا شلی بافتی و یافته‌های معاینه انجام شود. همچنین شواهد موجود درباره نتایج جراحی‌های رفع شلی واژن هنوز از نظر روش‌های جراحی و معیارهای ارزیابی یکدست نیست و نمی‌توان یک روش را برای همه بیماران مناسب دانست.

واژینوپلاستی چیست؟

واژینوپلاستی یک عمل جراحی ترمیمی است که با هدف اصلاح ساختار و شلی واژن انجام می‌شود. در این جراحی، جراح با برداشتن بخش‌هایی از بافت اضافی و نزدیک‌کردن و تقویت بافت‌های عمقی، ساختار دیواره واژن را بازسازی می‌کند. بسته به وضعیت بیمار، این ترمیم می‌تواند با هدف اصلاح تغییرات ایجادشده پس از زایمان، آسیب‌های بافتی یا برخی مشکلات ساختاری واژن انجام شود.

واژینوپلاستی معمولاً بر بخش داخلی واژن تمرکز دارد و با پرینوپلاستی یکسان نیست. با توجه به علت و محل تغییرات، تکنیک جراحی و میزان ترمیم موردنیاز برای هر بیمار متفاوت است. برای کسب اطلاعات دقیق تر میتوانید مقاله جامع واژینوپلاستی را مطالعه کنید.

پرینوپلاستی چیست؟

پرینوپلاستی یک جراحی ترمیمی است که بر بازسازی پرینه و ورودی واژن تمرکز دارد. پرینه ناحیه‌ای بین دهانه واژن و مقعد است و ممکن است پس از زایمان واژینال، پارگی یا اپیزیوتومی دچار تغییر شکل، اسکار یا کاهش حمایت بافتی شود.

در پرینوپلاستی، جراح با برداشتن بافت اسکار یا اضافی و ترمیم بافت‌های آسیب‌دیده، شکل و ساختار پرینه و ورودی واژن را اصلاح می‌کند. این جراحی می‌تواند برای زنانی که مشکل اصلی آن‌ها در ناحیه ورودی واژن و پرینه قرار دارد، کاربرد بیشتری داشته باشد؛ بنابراین الزاماً به معنای تنگ‌کردن تمام طول کانال واژن نیست.

تفاوت واژینوپلاستی و پرینوپلاستی چیست؟

با وجود شباهت‌هایی که میان این دو جراحی وجود دارد، واژینوپلاستی و پرینوپلاستی از نظر ناحیه مورد ترمیم و هدف جراحی یکسان نیستند. در واژینوپلاستی، تمرکز اصلی بر اصلاح و بازسازی ساختار واژن و در برخی تکنیک‌ها کاهش شلی بخش داخلی واژن است؛ در حالی که پرینوپلاستی بیشتر بر بازسازی پرینه و اصلاح ورودی واژن تمرکز دارد. البته اصطلاحات این دو جراحی در منابع علمی همیشه کاملاً یکسان به کار نمی‌روند و برخی تکنیک‌های واژینوپلاستی ممکن است شامل پرینوپلاستی نیز باشند.

تفاوت در محل انجام جراحی

مهم‌ترین تفاوت واژینوپلاستی و پرینوپلاستی، محل اصلی انجام جراحی است. واژینوپلاستی عمدتاً ساختارهای داخل کانال واژن را هدف قرار می‌دهد و ممکن است شامل اصلاح دیواره خلفی واژن و نزدیک‌کردن برخی بافت‌های عمقی باشد.

در مقابل، پرینوپلاستی در ناحیه پرینه، یعنی بافت میان ورودی واژن و مقعد، انجام می‌شود. این جراحی می‌تواند با کاهش فاصله ورودی واژن و بازسازی پرینه، شکل و حمایت این ناحیه را اصلاح کند.

تفاوت در بافت‌های هدف

در واژینوپلاستی، بافت‌های دیواره واژن و در برخی تکنیک‌ها عضلات و ساختارهای حمایتی اطراف آن مورد توجه قرار می‌گیرند. بسته به شرایط بیمار، جراح ممکن است بافت اضافی واژن را بردارد و ساختارهای عمقی را ترمیم یا به یکدیگر نزدیک کند.

در پرینوپلاستی، تمرکز بیشتر بر پوست و بافت‌های پرینه، عضلات سطحی پرینه و ناحیه ورودی واژن است. هدف می‌تواند بازسازی بدن پرینه، کاهش گشادی ورودی واژن و اصلاح تغییرات ناشی از آسیب‌های پرینه باشد.

تفاوت در هدف و کاربرد جراحی

هدف واژینوپلاستی بیشتر اصلاح تغییرات ساختاری داخل واژن و کاهش شلی آن است؛ در حالی که پرینوپلاستی عمدتاً برای بازسازی پرینه و اصلاح ورودی واژن کاربرد دارد. برای مثال، در برخی زنان پس از زایمان، آسیب یا پارگی پرینه می‌تواند باعث تغییر شکل ورودی واژن شود و در چنین شرایطی پرینوپلاستی ممکن است درمان هدفمندتری باشد.

با این حال، انتخاب میان این دو روش فقط بر اساس احساس شلی واژن انجام نمی‌شود. محل تغییرات، وضعیت عضلات کف لگن، سابقه زایمان و یافته‌های معاینه در تعیین روش مناسب اهمیت دارند. همچنین شواهد موجود درباره جراحی‌های درمان شلی واژن از نظر تکنیک‌های جراحی و معیارهای ارزیابی نتایج کاملاً یکدست نیست.

تفاوت واژینوپلاستی و پرینوپلاستی بعد از زایمان

پس از زایمان واژینال، کشیدگی یا آسیب بافت‌های واژن و پرینه می‌تواند باعث تغییر در شکل ورودی واژن، احساس شلی یا ایجاد ناراحتی در این نواحی شود. شدت و محل این تغییرات در همه زنان یکسان نیست و به عواملی مانند نوع آسیب پرینه و میزان کشیدگی بافت‌ها بستگی دارد.

در این شرایط، تفاوت واژینوپلاستی و پرینوپلاستی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. اگر تغییرات اصلی در کانال واژن و ساختارهای داخلی آن ایجاد شده باشد، واژینوپلاستی می‌تواند با هدف اصلاح این ناحیه انجام شود؛ اما زمانی که مشکل بیشتر به گشادی ورودی واژن، اسکار یا آسیب پرینه مربوط باشد، پرینوپلاستی بر همان ناحیه تمرکز می‌کند.

در برخی زنان، تغییرات هر دو ناحیه به‌طور هم‌زمان وجود دارد و ممکن است جراح ترکیبی از واژینوپلاستی و پرینوپلاستی را پیشنهاد کند. بنابراین، صرف سابقه زایمان برای انتخاب روش کافی نیست و معاینه دقیق واژن و پرینه برای تعیین محل اصلی مشکل و روش مناسب ضروری است.

آیا واژینوپلاستی و پرینوپلاستی همزمان انجام می‌شوند؟

بله، در برخی بیماران واژینوپلاستی و پرینوپلاستی می‌توانند در یک جلسه جراحی انجام شوند. این ترکیب زمانی مطرح می‌شود که بیمار هم‌زمان دچار شلی یا تغییرات ساختاری در کانال واژن و تغییرات ناحیه پرینه یا ورودی واژن باشد. در برخی تکنیک‌های جراحی، واژینوپلاستی خود شامل اصلاح پرینه نیز می‌شود؛ بنابراین مرزبندی این دو عمل در منابع و تکنیک‌های مختلف می‌تواند متفاوت باشد.

انجام هم‌زمان این دو روش به معنای مناسب بودن آن برای همه افراد نیست. جراح ابتدا وضعیت دیواره‌های واژن، ورودی واژن و پرینه را بررسی می‌کند و بر اساس محل و شدت تغییرات مشخص می‌کند که یک روش به‌تنهایی کافی است یا ترکیب دو روش می‌تواند نتیجه مناسب‌تری ایجاد کند. مطالعات نیز انجام هم‌زمان ترمیم قسمت خلفی واژن و پرینوپلاستی را در برخی بیماران بررسی کرده‌اند.

بنابراین، تفاوت واژینوپلاستی و پرینوپلاستی مانع انجام هم‌زمان آن‌ها نیست؛ بلکه انتخاب یا ترکیب این دو روش باید بر اساس شرایط آناتومیک و هدف درمانی هر بیمار انجام شود.

کدام روش برای ترمیم شلی واژن مناسب‌تر است؟

انتخاب بین واژینوپلاستی و پرینوپلاستی به محل و علت اصلی شلی واژن بستگی دارد و نمی‌توان یکی از این دو روش را برای همه زنان مناسب‌تر دانست. اگر تغییرات عمدتاً در کانال واژن و ساختارهای عمقی‌تر آن باشد، واژینوپلاستی می‌تواند گزینه مناسب‌تری باشد؛ در مقابل، اگر مشکل اصلی در ورودی واژن، پرینه یا آسیب‌های ناشی از زایمان و پارگی پرینه قرار داشته باشد، پرینوپلاستی ممکن است انتخاب هدفمندتری باشد.
در برخی بیماران نیز هر دو ناحیه دچار تغییر شده‌اند و انجام هم‌زمان واژینوپلاستی و پرینوپلاستی می‌تواند مطرح باشد. ارزیابی دقیق واژن، ورودی واژن و پرینه پیش از جراحی کمک می‌کند محل اصلی مشکل مشخص شود و روش متناسب با شرایط بیمار انتخاب شود.

همچنین باید توجه داشت که شلی واژن یک وضعیت کاملاً یکسان در همه بیماران نیست و تعریف و روش‌های ارزیابی آن در مطالعات متفاوت بوده است. یک مرور نظام‌مند و متاآنالیز در سال ۲۰۲۴ نیز بر ناهمگونی مطالعات و محدودیت شواهد درباره درمان‌های مختلف شلی واژن تأکید کرده است؛ بنابراین تصمیم‌گیری باید بر اساس معاینه و شرایط هر بیمار انجام شود.

تفاوت نتایج و دوره بهبودی واژینوپلاستی و پرینوپلاستی

نتیجه واژینوپلاستی و پرینوپلاستی تا حد زیادی به محل ترمیم، شدت تغییرات بافتی و تکنیک جراحی بستگی دارد. از آنجا که این دو عمل ساختارهای متفاوتی را هدف قرار می‌دهند، نوع نتیجه مورد انتظار و روند بهبودی آن‌ها نیز می‌تواند متفاوت باشد. انتخاب روش مناسب بر اساس مشکل اصلی بیمار، نقش مهمی در دستیابی به نتیجه مطلوب دارد.

تفاوت نتایج مورد انتظار

در واژینوپلاستی، هدف اصلی می‌تواند اصلاح شلی و بازسازی ساختارهای داخلی واژن باشد. بنابراین، تغییرات مورد انتظار بیشتر در کانال واژن و میزان حمایت بافتی آن مشاهده می‌شود. در مقابل، پرینوپلاستی بیشتر با اصلاح ورودی واژن و بازسازی پرینه ارتباط دارد و می‌تواند شکل و قوام این ناحیه را بهبود دهد.
در بعضی بیماران، ممکن است هر دو ناحیه نیاز به ترمیم داشته باشند و ترکیب دو روش انجام شود. با این حال، نتیجه جراحی نباید فقط بر اساس میزان «تنگ شدن» ارزیابی شود؛ بهبود علائم، عملکرد و رضایت بیمار نیز در ارزیابی نتیجه اهمیت دارند. شواهد درباره تأثیر جراحی‌های رفع شلی واژن بر عملکرد جنسی امیدوارکننده است، اما مطالعات از نظر روش و کیفیت شواهد یکسان نیستند.

تفاوت دوره نقاهت و مراقبت‌های بعد از جراحی

دوره بهبودی به وسعت جراحی، محل ترمیم و شرایط عمومی بیمار بستگی دارد و نمی‌توان برای همه افراد یک زمان ثابت تعیین کرد. در روزهای ابتدایی، تورم، حساسیت و ناراحتی در ناحیه جراحی شایع است و معمولاً با گذشت زمان کاهش می‌یابد.

در دوره نقاهت، رعایت توصیه‌های جراح برای مراقبت از زخم، کنترل فعالیت‌های فیزیکی و جلوگیری از وارد شدن فشار به ناحیه جراحی اهمیت دارد. پس از پرینوپلاستی، مراقبت از محل ترمیم پرینه و توجه به وضعیت زخم اهمیت ویژه‌ای دارد؛ در واژینوپلاستی نیز مراقبت‌های داخل واژن و رعایت محدودیت‌های تعیین‌شده توسط جراح اهمیت دارد. بازگشت به رابطه جنسی و فعالیت‌های سنگین باید تا زمان ترمیم کافی با نظر جراح به تعویق بیفتد.
بنابراین، با توجه به تفاوت واژینوپلاستی و پرینوپلاستی، روند بهبودی نیز می‌تواند از بیماری به بیمار دیگر متفاوت باشد و دستورهای جراح معالج باید مبنای مراقبت‌های بعد از عمل قرار گیرد.

سوالات متداول

جمع‌بندی

واژینوپلاستی و پرینوپلاستی دو جراحی متفاوت هستند که هرکدام ناحیه و هدف مشخصی را دنبال می‌کنند. واژینوپلاستی بیشتر برای اصلاح ساختار و شلی کانال واژن انجام می‌شود، در حالی که پرینوپلاستی بر بازسازی پرینه و اصلاح ورودی واژن تمرکز دارد.

تفاوت واژینوپلاستی و پرینوپلاستی به این معنا نیست که یکی از این دو روش همیشه انتخاب بهتری است. در برخی زنان، مشکل اصلی در واژن، در برخی دیگر در پرینه و ورودی واژن قرار دارد و گاهی نیز هر دو ناحیه به ترمیم نیاز دارند. بنابراین، انتخاب روش مناسب باید بر اساس معاینه، محل تغییرات بافتی، سابقه زایمان و هدف درمان تعیین شود.

با توجه به تفاوت واژینوپلاستی و پرینوپلاستی، ارزیابی دقیق پیش از جراحی اهمیت زیادی دارد تا روش درمانی متناسب با شرایط هر فرد انتخاب شود و نتیجه جراحی با انتظارات واقع‌بینانه همراه باشد.

دکتر زهرا سبک‌رو – جراح و متخصص زنان و زایمان

منبع

Vaginoplasty and Perineoplasty – Plastic and Reconstructive Surgery Global Open (2017)